Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych

4 marca 2026, 14:32

Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.



Czarna dziura

Elastyczny metamateriał

4 listopada 2010, 17:32

Naukowcy ze szkockiego University of St. Andrews stworzyli pierwszy elastyczny metamateriał działający w zakresie światla widzialnego


Fizycy uzyskali pierścień punktów wyjątkowych

10 września 2015, 10:42

Fizycy z MIT-u odkryli kolejny fenomen związany ze stożkiem Diraca. Może się on mianowicie przyczyniać do powstania "pierścienia punktów wyjątkowych". O osiągnięciu uczonych można przeczytać na łamach Nature.


Tłuszcz wokół naczyń grozi chorobami serca i udarem

17 listopada 2010, 08:35

Okołonaczyniowa tkanka tłuszczowa (ang. perivascular adipose tissue) przyczynia się do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u diabetyków. Zespół doktora Davida Manki z University of Cincinnati ustalił, że tłuszcz gromadzący się wokół naczyń może prowadzić do powstawania złogów miażdżycowych lub rozbijania już istniejących, co zagraża zawałem bądź udarem.


Kwantowa bramka logiczna na krzemie

6 października 2015, 10:18

Na australijskim Uniwersytecie Nowej Południowej Walii (UNSW) powstała pierwsza kwantowa bramka logiczna zbudowana na krzemie. O sukcesie inżynierów poinformowano na łamach Nature.


Rozdzielczość pamięci nie wiąże się z IQ

30 listopada 2010, 11:30

Jedna osoba jest w stanie zapamiętać, choć niedokładnie, 4 elementy z 10, podczas gdy inna tylko dwa, ale za to drobiazgowo. Nic więc dziwnego, że psycholodzy od dawna zastanawiali się, czy lepsza rozdzielczość wspomnień przekłada się na wyższy iloraz inteligencji. Najnowsze studium doktoranta Keisuke Fukudy z University of Oregon wskazuje na to, że nie.


Ruchy głowy przekazują emocje

29 października 2015, 13:09

Ludzie świetnie sobie radzą z identyfikacją czyichś emocji wyłącznie w oparciu o ruchy głowy (bez dostępu do dźwięków i mimiki).


Amerykańscy politycy bronią Assange'a

17 grudnia 2010, 12:14

Amerykańskie władze wciąż mają problem z oskarżeniem Juliana Assange'a, a sytuacji nie ułatwia im fakt, że w jego obronie wypowiadają się znaczący amerykańscy politycy. Komentatorzy, którzy zastanawiają się, na jakiej podstawie administracja Obamy może zechcieć ścigać Assange'a coraz częściej podkreślają, że wykorzystanie Espionage Act może rodzić poważne problemy konstytucyjne, a tego Departament Sprawiedliwości chciałby uniknąć.


Viagra poprawia insulinowrażliwość

19 listopada 2015, 12:37

Sildenafil zwiększa insulinowrażliwość u osób ze stanem przedcukrzycowym. Obniża też poziom markera chorób serca i nerek.


E. coli

Układ odpornościowy ze zmutowanego DNA wirusa

31 grudnia 2010, 12:23

By się rozmnażać, wirusy wprowadzają swój materiał genetyczny do komórek atakowanego organizmu. W przebiegu odwiecznej wojny między bakteriami a wirusami te pierwsze wykorzystały metodę przeciwnika, by wykształcić jeden z pierwszych na Ziemi prymitywnych układów odpornościowych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk